Deelsessies
Tijdens de deelsessies heeft u de keuze uit:
- 3 deelsessies van 45 minuten of
- 1 masterclass van 1,5 uur en 1 deelsessie van 45 minuten.
Werkvormen:
- University / presentatie. Doel: kennisoverdracht, kennisuitwisseling.
- Forum: deskundigen gaan met elkaar en het publiek in discussie. Doel: discussie / meningsvorming
- Work-out: zelf aan de slag met organisatie- en procesvraagstukken. Doel: leren vaardigheden. Maximaal 25 deelnemers.
Thema's congres:
Regionale afstemming en intergemeentelijke samenwerking
Identiteit, DNA en innovatie (valleys, clusters)
Transformatie in relatie tot krimp / leegstand
Verzakelijking, ondernemerschap, nieuwe manieren van financiering / participatie en planontwikkeling
13.45 - 15.15: Masterclasses
Masterclass A (3) Verzilver de toekomstwaarde nu!
Door: Henk Puylaert (H2 Ruimte) en Martine de Vaan (RVOB).
Want: in deze masterclass staat een van de procesprincipe uit “Doe de tienkamp” centraal namelijk 'Verzilver de toekomstwaarde nu'. Hoe kunnen gebruikerswaarde en belevingswaarde in het ‘hier en nu’ worden verbonden met de toekomstwaarde in het ‘daar en later’. Baten in de toekomst vragen om een vertaling naar kosten, baten en risico-inschattingen in het heden. In het heden valt namelijk de beslissing of en hoe een duurzame herontwikkeling of transformatie van een bedrijventerrein kan starten. Mede aan de hand van een laagdrempelig instrument, de MKBA-arena, ontdekt u nieuwe mogelijkheden voor financiering van de (her)ontwikkeling van uw bedrijventerrein of werklocatie. Deelnemers kunnen zelf hun eigen case inbrengen.
Dit leert u: vroegtijdig in termen van investeerders en incasseerders denken.
Masterclass B (1): Zó ontwikkel je een gebiedsidentiteit
Door: Hans Brandt, directeur Total Identity
Want: de economische recessie laat zien dat veel masterplannen voor werklocaties aan herziening toe zijn. Het werken met blauwdrukken past niet langer in de huidige tijd. Door het ontwikkelproces iteratief te benaderen kan een dynamisch plan ontstaan dat kan veranderen als de omstandigheden daarom vragen. Deze stijl van ontwikkelen wordt ‘rapid prototyping’ genoemd.
Dit leert u: een stoomcursus in de methode die al in veel gebieden met succes is toegepast, onder andere bij de werklocatie W4, Greenpark Aalsmeer en Floriade 2012.
Masterclass C (3) Dragons Den: zeven bedrijventerreinen zoeken een investeerder
Door: dagvoorzitter Frénk van der Linden. Met Rudy Stroink (TCN Urop), Erik Steinmaier (ABN AMRO) en Walter Ising (Kadans vastgoed BV) als Dragons.
Want: bedrijventerreinen die op zoek zijn naar investeerders presenteren zich voor een panel van financiers/beleggers. Naar de formule van het KRO tv-programma Dragons Den.
Dit leert u: in welke projecten zien de investeerders brood? Wie heeft het beste voorstel?
13.45 - 14.30: deelsessies ronde 1
Deelsessie 1.1 (2) Van subsidiëren naar investeren. Ervaringen van de BHB en LHB met vormen van participatie en revolving funds
Door: Ben Santbergen en Johan Gielen (BHB) en Rob van Midden (LHB, voorzitter)
Want: de Brabantse Herstructureringsmaatschappij voor Bedrijventerreinen (BHB) en Limburg Herstructureert Bedrijventerreinen (LHB), werken volgens het principe van een participatiefonds, bedoeld om herstructureringsplannen ook daadwerkelijk tot uitvoering te brengen. Door een risicodragende participatie aan te gaan, worden de BHB en de LHB financiële partners in de realisatiefase van projecten. Andere (mogelijke) partners zijn private eigenaars, professionele vastgoedpartijen en de gemeente(n). De middelen worden revolverend ingezet via enkelvoudige participaties of lokale en regionale herstructureringsfondsen, zogenaamde ‘revolving funds’. Gevolg is dat de middelen meerdere malen ingezet kunnen worden en voor een langere periode.
Dit leert u: de verschillende vormen van participatie en financiering, aan de hand van concrete (gerealiseerde) projecten in Brabant.
Deelsessie 1.2 (2). Metropool Regio Amsterdam zaal. Streep erdoor: programmatische afspraken in de Metropoolregio Amsterdam
Door: Bert Uitterhoeve (voorzitter projectgroep Plabeka), Lubbert Hakvoort (projectleider uitvoeringsstrategie Plabeka), Tom Lips (provincie Noord Holland)
Want: in delen van Noord Holland en Flevoland is een groot deel van het bedrijventerreinen en - kantorenprogramma geschrapt. Deze programmatische afspraken zijn een van de drie pijlers van de uitvoeringsstrategie van het Platform Bedrijventerreinen en Kantoorlocaties (Plabeka). Doel van Plabeka is om in de metropoolregio Amsterdam vraag en aanbod van bedrijfsterreinen en kantoren op elkaar af te stemmen voor een kwalitatief goede huisvestingsmogelijkheid van de huidige en toekomstige kantoor- en bedrijfsgebruikers. Deelnemers aan het platform zijn de gemeenten Amsterdam, Almere, Haarlem, Haarlemmermeer (Lelystad) en Zaanstad, de provincies Flevoland en Noord-Holland, de Stadsregio Amsterdam en de Kamer van Koophandel Amsterdam. Andere ‘ pijlers’ van de uitvoeringsstrategie zijn de aanpak voor de leegstand van kantoren en de aanpak van herstructurering van bedrijventerreinen.
Dit leert u: hoe deze afspraken tot stand zijn gekomen en hoe ze worden uitgevoerd.
Deelsessie 1.3 (1): Businesspark C-Mill. Herontwikkeling van een bedrijventerrein door een private ontwikkelaar. PILOT VERZAKELIJKING
Door: Geerd Simonis (TCN Charlemagne), Dennis Kierkels (LIOF, voorzitter).
Want: dit voormalige Philips terrein in Heerlen, is een van de zes pilots verzakelijking van het voormalig Ministerie van VROM. Sinds eind 2007 is TCN Charlemagne eigenaar van het 150.000 m² complex met 43.000 m² aan gebouwen uit de jaren ’50 en ’60. Momenteel wordt het terrein geëxploiteerd als bedrijventerrein waar nog meerdere oud Philips bedrijven zijn gevestigd, maar het terrein wordt in een rap tempo omgeturnd tot hippe werkplek.
Dit leert u: hoe een private ontwikkelaar er in slaagt om een oud bedrijventerrein een tweede leven te geven.
Deelsessie 1.4 (3-lagerhuisdebat) Hoe pakken we de leegstand in de kantorenmarkt aan? Zijn beleggers de oplossing voor de verzakelijking van bedrijventerreinen? Wat kunnen we leren van de kantorenmark?
Door: Lagerhuisdebat onder leiding van Frénk van der Linden
Want: voor de (her)ontwikkeling van bedrijventerreinen wordt veel verwacht van de beleggers. De kantorenmarkt is een beleggersmarkt bij uitstek en gezien de hoge leegstand (13%) lijkt dit geen garantie voor succes. Uit een onderzoek in de regio Rotterdam naar leegstand kwam naar voren dat op een bepaald bedrijventerrein de leegstand substantieel hoger is op bedrijventerreinen in de rest van de regio. Bij nadere analyse van de (mogelijke) oorzaken bleek dat er op het betreffende terrein veel beleggers actief zijn; veel panden kampten met partiële leegstand. Hoe kunnen we problemen als op de kantorenmarkt voorkomen? Wat zijn de valkuilen?
Dit leert u: onder welke voorwaarden kunnen beleggers succesvol participeren in de bedrijventerreinen markt?
Deelsessie 1.5 (3) Intergemeentelijke samenwerking in West Achterhoek en Land van Heusden en Altena
Door: Steven Kroon (voorzitter stuurgroep Samenwerking West Achterhoek, wethouder gemeente Doetinchem) en Luit Hoogenberg (directeur Regionaal Ontwikkelingsbedrijf Land van Heusden en Altena).
Want: in het “Convenant bedrijventerreinen 2010-2020”, is regionale samenwerking een van de speerpunten. Twee Noordanus pilots presenteren in deze sessie hun aanpak. In West Achterhoek werken vier gemeenten al sinds eind 2007 samen bij de ontwikkeling en herontwikkeling van bedrijventerreinen. Het geld dat verdiend wordt met de ontwikkeling van de nieuwe bedrijventerreinen wordt via een herstructureringsfonds gestopt in het opknappen van de bestaande terreinen. Daarnaast zijn afspraken gemaakt over regionale prijsvorming en toepassing van de SER ladder. Ook is sprake van een gezamenlijk marketing- en acquisitiebeleid. In het Land van Heusden en Altena werken drie gemeenten (Woudrichem, Aalburg en Werkendam) samen op het gebied van aanleg en herstructurering van bedrijventerreinen. Uniek aan deze samenwerking is dat er een Regionaal Ontwikkelingsbedrijf is opgericht voor de drie gemeenten. Dit ROB functioneert nu ruim een jaar.
Dit leert u: welke juridische en organisatorische opzet en besluitvormingsstructuur ten grondslag ligt aan deze succesvolle voorbeelden van intergemeentelijke samenwerking.
14.30 - 15.15: deelsessies ronde 2
Deelsessie 2.1 (1): Proeftuinen voor innovatie en ondernemerschap: incubator Kopenhagen
Door: David Stray Jørgensen, directeur5te
Want: op de 5e verdieping van de IT universiteit van Kopenhagen zit incubator 5te. Incubators zijn bedrijfsverzamelgebouwen met als kenmerk korte opzegtermijnen, een rekbaar aantal vierkante meters en flexibele prijzen. Ze bieden ruimte aan startups van bedrijven, vaak in een specifieke sector. Bij 5te zijn dit IT bedrijven.
Dit leert u: hoe je een incubator opzet als aanjager voor de economische ontwikkeling en wat de trends zijn in de Deense maatschappij en wat het effect daarvan is op ondernemingen en innovatie.
Deelsessie 2.2 (1) Metropool Regio Amsterdam zaal. Waar is het geld? Het ontwikkelen van een regionaal transparant grondprijzensysteem en de rol van de GOB.
Door: Cor Brandsema (PHB) en Paul Jansen (SADC)
Want: In opdracht van het Projectbureau Herstructurering Bedrijventerreinen (PHB) is een onderzoek uitgevoerd naar de grondprijzensystematiek in de Metropool Regio Amsterdam (MRA). Daaruit bleek dat verschillende methoden om tot prijsbepaling te komen naast elkaar worden gebruikt, die deels intransparant zijn. Door residueel te rekenen zijn er mogelijkheden om geld te verdienen, dat onder andere ingezet zou kunnen worden voor herstructurering.
Dit leert u: hoe kunnen stappen worden gezet richting een regionaal grondprijzensysteem en welke rol kan een Gemeenschappelijk Ontwikkelingsbedrijf (GOB) daarin spelen?
Deelsessie 2.3 (1) Waardevast bedrijfsmatig vastgoed: zo doe je dat
Door: Herman Timmermans (DHV) en Frans de Jager (Ontwikkelingsbedrijf Rotterdam, voorzitter)
Want: in opdracht van het OBR werkte DHV aan een inventarisatie van “Profielen” voor de verschillende branches. In deze profielen worden allerlei kenmerken van de omvang en aard van het vastgoed per branche vastgelegd, zoals oppervlakte, milieucategorie, vloerbelasting etc. Door deze profielen vervolgens over elkaar heen te leggen wordt in kaart gebracht hoe panden kunnen worden ontwikkeld die voor meerdere branches bruikbaar zijn. Dit leert u: hoe u in de toekomst waardevast bedrijfsmatig vastgoed kunt ontwikkelen.
Deelsessie 2.4 (3-lagerhuisdebat): Hoe verder met de visie van Vermeend?
Door: Lagerhuisdebat onder leiding van Jan-Willem Wesselink (hoofdredacteur vakblad Bedrijventerrein)
Want: volgens Willem Vermeend bevindt het bedrijventerrein van de toekomst zich in de (binnen)stad waar supersnel internet aanwezig is. Je ziet die trend nu al bij vooral kleine en middelgrote bedrijven, die naar de steden trekken. Bovendien zullen steeds meer werknemers thuis of via mobiel internet onderweg gaan werken. Investeren in de herstructurering van bedrijventerreinen is volgens Vermeend dan ook weggegooid geld. Wat vindt u?
Deelsessie 2.5 (1) Samenwerking in de Regio Haaglanden: naar een kleinere en slagvaardiger operatie
Door: Henk Kool (wethouder economie gemeente Den Haag) en Cees Boele (directeur Industrieschap Plaspoelpolder)
Want: in de regio Den Haag wordt al bijna 60 jaar samen gewerkt aan de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen. De uitvoering is in handen van bedrijvenschappen of afzonderlijke gemeenten: locaties worden bouwrijp gemaakt en uitgegeven en de openbare ruimte wordt vervolgens overgedragen aan de grondgebiedgemeenten. Vijftig jaar na dato is de situatie drastisch veranderd. De bedrijvengebieden zijn vaak niet meer bij de tijd en veel eigenaren hebben te maken met incourant vastgoed. Ook is de uitgifte van nieuwe kavels vastgelopen. Om de regionale werkgelegenheid zeker te stellen moeten de krachten worden gebundeld. Hiervoor is een andere, meer slagvaardige regionale samenwerking nodig dan die van 20 of 50 jaar geleden. De oplossing wordt gezocht in een verdergaande samenwerking op regionaal niveau, waarbij zowel vraag en aanbod als beleid en uitvoering op elkaar worden afgestemd. Naast afstemmen en kennis delen wordt ook daadwerkelijk tot actie overgegaan en gezamenlijk aanpassingen gemaakt aan de (bestaande) regionale bedrijventerreinenvoorraad.
Dit leert u: de Haaglandse aanpak van intergemeentelijke samenwerking.
15.45 - 16.30: deelsessie ronde 3
Deelsessie 3.1 (1) Onderzoek effecten revitalisering op de waarde van onroerend goed.
Door: Erwin van der Krabben (Universiteit Nijmegen), Marc van Geene (kadaster)
Want: de afgelopen jaren is er veel geïnvesteerd in verouderde bedrijventerreinen met als doel hun neergang tot staan te brengen. Maar werkt dit ook? Deze vraag wordt beantwoord door het onderzoek dat de Radboud Universiteit en het Kadaster hebben uitgevoerd. Op basis van transacties is geanalyseerd welke effecten een herstructurering tot gevolg heeft: neemt de waarde van het onroerend goed toe vergeleken met terreinen waar niets gebeurt? En welk soort partijen is bij de transacties betrokken; is er sprake van verzakelijking? Ook gaan wij in op de verklarende factoren: welke kenmerken van het vastgoed veroorzaken de toename in de waarde?
Dit leert u: wat het effect van herstructurering van bedrijventerreinen is op de waarde van het onroerend goed.
Deelsessie 3.2 (2) Ondernemende overheid. Nieuwe businessmodellen voor (her)ontwikkeling en exploitatie van bedrijventerreinen. PILOT VERZAKELIJKING
Door: Arjan Rook (gemeente Breda), Harrie van den Berg (gemeente Deurne) en Sybrand Schrale (Schraron BV)
Want: de klassieke manier van (her)ontwikkeling van werklocaties waarbij achtereenvolgens een gemeente, een ontwikkelaar, een bouwer en een eigenaar aan zet zijn, werkt niet meer. Voor een duurzame ontwikkeling en exploitatie van terreinen is integratie in de keten nodig. Zowel projectontwikkelaar, aannemer, installateur (en wellicht een publiek vehikel) moeten samen gaan ontwikkelen en bouwen, waarbij ze gezamenlijk participeren in de exploitatie. Bij bestaande werklocaties is daarnaast de rol van de zittende ondernemers cruciaal. Dit vraagt om een bottum-up benadering.
Dit leert u: de ervaringen in Breda en Deurne met respectievelijk een integrale aanpak en een bottum-up aanpak.
Bekijk hier de presentatie van Sybrand Schrale
Deelsessie 3.3 (2): Van subsidiëren naar investeren. Ervaringen van de BHB en LHB met vormen van participatie en revolving funds. HERHALING SESSIE 1.1
Door: Ben Santbergen en Johan Gielen (BHB) en Rob van Midden (LHB, voorzitter)
Deelsessie 3.5 (1): C-Mill. Herontwikkeling van een bedrijventerrein door een private ontwikkelaar. HERHALING van 1.3
Door: Geerd Simonis (Charlemagne), Dennis Kierkels (LIOF, voorzitter).
Deelsessie 3.6 (3): ): Het belang van goed parkmanagement op bedrijventerreinen
Door: Ruud Bergh (algemeen directeur SADC), Jack Steijn (algemeen directeur ondernemersvereniging ORAM), Douglas Grobbe (Managing Director Special Projects, ABN AMRO).
Want: Hoe helpt parkmanagement bij het vitaal houden van uw bedrijventerrein? Wat kan de ondernemersvereniging betekenen bij het opzetten van parkmanagement?Aan de hand van de case Zuidas wordt de integrale gebiedsaanpak toegelicht, die uitgaat van drie pijlers: (1) schoon, heel en veilig, (2) bereikbaarheid en (3) levendigheid.
Dit leert u: ‘parkmanagement 2.0’ in theorie en praktijk.
Deelsessie 3.7 Lagerhuisdebat - onderwerp nog niet bekend
Lagerhuisdebat onder leiding van Jan-Willem Wesselink (hoofdredacteur vakblad Bedrijventerrein)
Deelsessie 3.8 (1): Aanpak VNO NCW bedrijventerreinen in Zuid Holland: de Vergulde Hand in Vlaardingen
Door: Kees van der Helm (voorzitter VNO NCW Zuid-Holland) en Henny Game (voorzitter industrievereniging De Vergulde Hand).
Want: in januari 2010 is het ‘Convenant duurzame bedrijventerreinen Zuid-Holland’ ondertekend door de Werkgevers Zuid-Holland (MKB Nederland, VNO-NCW), de Kamers van Koophandel, de Milieufederatie, de in regionaal verband samenwerkende gemeenten en de provincie Zuid-Holland. Met de uitwerking van het convenant draagt iedere partij vanuit zijn of haar verantwoordelijkheid bij aan het verder ontwikkelen van duurzame bedrijventerreinen. Binnen de kaders van dit convenant werkt VNO NCW aan een andere en vernieuwende herstructureringsaanpak: vanuit de bedrijven (de ondernemers) zelf. Dit heeft erin geresulteerd dat er twee pilots zijn gestart, één in Voorschoten en één in Vlaardingen. Kern van de pilots is dat een marktpartij samen met de ondernemers(vereniging) een plan maakt voor de herstructurering en dit vervolgens ook uitvoert. De gemeente faciliteert het proces.
Dit leert u: de stand van zaken van de pilot op bedrijventerrein De Vergulde Hand in Vlaardingen.
